Światowy Dzień Recyklingu

Światowy Dzień Recyklingu: czy rzeczywiście dbamy o Ziemię?

Co roku 18 marca obchodzimy Światowy Dzień Recyklingu. Ten dzień przypomina nam o tym, jak ważny jest proces odzyskiwania surowca z odpadów, a także sama edukacja społeczeństwa na temat recyklingu i jego wpływu na środowisko.

Co to jest recykling?

Recyklingiem nazywamy procesy i czynności, których celem jest odzyskanie i ponowne wykorzystanie jak największej ilości odpadów przy wykorzystaniu minimalnej ilości energii. 

Najważniejszym celem, jaki stawia nam recykling, jest ograniczenie zużycia energii oraz surowców.

Z pojęciem recyklingu wiąże się również idea: postawa życiowa, która polega na maksymalnym wykorzystaniu posiadanych dóbr, wybieraniu produktów, które później będą nadawać się do ponownego przetworzenia, używania opakowań i torebwielokrotnego użytku czy – już na końcu, a właściwie na początku właściwego procesu –poprawna i świadoma segregacja odpadów.

Jak dobrze segregować śmieci?

Segregacja odpadów staje się już obowiązkiem gospodarstw domowych oraz właścicieli nieruchomości. Choć z pozoru wrzucenie śmieci do odpowiedniego pojemnika wydaje się proste, w rzeczywistości nie wszystko jest tak oczywiste.

Obecnie mamy kilka rodzajów pojemników:

• zielony: szkło,
• niebieski: papier,
• żółty: tworzywa sztuczne i metal, odpady wielomateriałowe (np. kartony po mleku),
• brązowy: bioodpady (z wyjątkiem kości i resztek odzwierzęcych),
• czarny: odpady zmieszane, czyli na przykład zabrudzony (tłusty) papier, zużyte chusteczki higieniczne, ręczniki papierowe czy środki higieniczne (podpaski, tampony, pieluchy) oraz ceramika (zniszczone kubki, talerze).

Odpady niebezpieczne, wielkogabarytowe i inne, które nie kwalifikują się do wymienionych pojemników, można oddawać do PSZOKu, gdzie zostaną nieodpłatnie przyjęte.

Szczegółową rozpiskę dotyczącą segregacji znajdziesz tutaj.

Recykling w Polsce

Jak wygląda kwestia recyklingu w Polsce i Europie? Na początku przedstawimy kilka statystyk z 2020 r. 

Każdego roku w Polsce produkowane jest ok. 13 mln ton odpadów. W przeliczeniu na osobę – jest to około 350 kg śmieci rocznie, a ich produkcja z roku na rok wzrasta. W porównaniu do innych państw europejskich, gdzie średnia wynosi 500 kg, jest to stosunkowo mała liczba. Polska jest na 2. miejscu wśród krajów produkujących najmniejszą ilość odpadów w Europie.

Jeśli chodzi o kraj, który produkuje najwięcej śmieci, prym wiedzie Dania – tam przypada średnio ok. 850 kg odpadów na osobę (Eurostat, 2020). Wydaje się to nieco dziwne, patrząc na to, że kraje skandynawskie uważane są za najbardziej eko, a na pierwszym miejscu jest właśnie to państwo.

Już wiemy, że pandemia COVID-19 wpłynie negatywnie na ilość produkowanych odpadów: wliczają się tutaj jednorazowe maseczki, rękawiczki nitrylowe i z folii HDPE (popularne w sklepach), opakowania po płynach dezynfekcyjnych czy jednorazowe igły i strzykawki. Dobrą wiadomością jest jednak to, że produkty te mogą być poddane recyklingowi!

Nie zapomnij chronić Planety, kiedy już skończysz chronić siebie.

Zebrane odpady komunalne w 2020 r. zostały skierowane do następujących procesów:

• odzysk – 7 732,8 tys. ton (59,0%), w tym:
  •  recykling – 3 498,6 tys. ton (26,7%),
  • biologiczne procesy przetwarzania (kompostowanie lub fermentacja) – 1 577,9 tys. ton (12,0%),
  • przekształcenie termiczne z odzyskiem energii – 2 656,2 tys. ton (20,3%),
• unieszkodliwienie – 5 384,1 tys. ton (41,0%), w tym:
  • przez przekształcenie termiczne bez odzysku energii – 166,4 tys. ton (1,3%),
  • przez składowanie – 5 217,7 tys. ton (39,8%).

Źródło danych GUS

Rzeczywiste gospodarowanie odpadami

Rzeczywistość jednak nie jest tak kolorowa, jak może się wydawać. Choć z danych wynika, że 26,7% odpadów zostało przekazanych do recyklingu, rzeczywista wartość może wahać się w okolicach 13-14%. Dlaczego? 

Statystyki prowadzone są przez gminy: wskaźniki wynikają z ilości gospodarstw, które deklarują segregowanie odpadów, a nie rzeczywistego poziomu recyklowania. W procesie recyklingu usuwane są zanieczyszczenia, które przekazywane są dalej, a duża część odpadów nie nadaje się do pełnego przetworzenia. Tylko dane, które pochodziłyby od jednostek zajmujących się recyklingiem, dałyby rzeczywisty obraz przetwarzania surowców w Polsce.

Proces przetapiania szklanej butelki

Etapy recyklingu

Z racji tego, że recykling jest procesem, można wyróżnić kilka głównych etapów:

• sortowanie: na tym etapie następuje segregacja, najczęściej na poziomie danego gospodarstwa. Jeżeli jest taka potrzeba, w firmie przetwarzającej odpady następuje ich podział na przykład na kolor czy grubość materiału.
• rozdrabnianie: odpady, które trafią do recyklingu, najczęściej nie nadają się od razu do przetworzenia. Są one cięte i rozdrabniane do optymalnej wielkości.
• mycie: odpady szklane i z tworzyw sztucznych najczęściej są zabrudzone i przed ich ponownym przetworzeniem muszą zostać wyczyszczone.
• wytłaczanie: w końcowym etapie powstaje gotowy produkt lub też granulat, który służy do dalszego wytwarzania dóbr.

Recykling sposobem na ochronę środowiska

Istnieje wiele sposobów, na które można chronić środowisko, w którym żyjemy. Jednym z nich i jednym z najważniejszych jest recykling. 

Dzięki przetwarzaniu odpadów ogranicza się ilość surowców oraz zasobów energetycznych, które musiałyby zostać zużyte na produkcję nowych towarów. Bardzo często maksymalizacja produkcji pociąga za sobą degradację środowiska naturalnego, jak na przykład w przypadku wycinania lasów amazońskich. Ginie w ten sposób wiele zwierząt i roślin, a wycinka drzew powoduje zmniejszenie się ilości produkowanego tlenu.

Tworzywa sztuczne wytwarzane są z ropy naftowej, a recykling pozwala na jej zaoszczędzenie i ograniczanie ilości energii potrzebnej do produkcji (np. prądu czy wody).

Produkty z recyklingu – nowe życie odpadów

Produkty z recyklingu pojawiają się na rynku coraz częściej. Być może nie zawsze mamy świadomość, że butelka czy zeszyt powstały w procesie przetwarzania odpadów (choć firmy lubią się tym chwalić i jest to oznaczone).

A co takiego może zostać zrobione z przetwarzania odpadów?

Z plastiku (tworzyw sztucznych):

• folie,
• butelki,
• bluzy polarowe (35 butelek PET wystarczy na wytworzenie takiej bluzy!),
• oleje opałowe.

Z papieru:

• banknoty,
• filtry do kawy,
• artykuły papiernicze (papier do pisania),
• bandaże.

Ze szkła: 

• butelki,
• izolacje ścian (wełna szklana),
• blaty kuchenne,
• kafelki.

Jak widać, z recyklingu odpadów może powstać wiele produktów – często nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego, co to może być.

Recykling zaczyna się w…

Można stwierdzić, że proces recyklingu zaczyna się w domu – w końcu jest to pierwsze miejsce, w którym następuje segregacja odpadów. Ale pójdźmy o krok dalej: zanim produkt znajdzie się u nas, musi zostać zakupiony. I w zależności od tego, czy wybierzemy dobra opakowane w szkło lub plastik, w mniejszym lub większym stopniu wpłyniemy na poziom jego ponownego przetworzenia.

Ważne jest świadome podejście do zakupów: wybieranie produktów i opakowań, które mogą zostać przetworzone lub użyte ponownie w naszym domu. Oprócz tego, warto zastanowić się, czy ta jednorazówka nadająca się do recyklingu jest nam naprawdę potrzebna, czy nie lepiej zainwestować w porządną torbę zakupową i nie generować niepotrzebnej nikomu góry plastikowych śmieci w ciągu kilku czy kilkunastu lat.

Plastik zalewa świat i nawet recykling nie jest w stanie tego zatrzymać. Jedyną perspektywą, która pozwoli na ograniczenie foliowych i plastikowych śmieci jest używanie produktów wielorazowych. 

Z naszą pomocą możesz przyczynić się do zatrzymania plastikowego tsunami śmieci! 

Twoje codzienne wybory mają ogromny wpływ na przyszłość naszej Planety. Nie trzeba przecież kupować warzyw czy owoców w gotowych paczkach czy na styropianowych tackach – nie wszystkie z nich nadają się do recyklingu, a najczęściej proces jest całkowicie nieopłacalny! Zdecydowanie lepiej wybrać się na zakupy z własnymi lnianymi woreczkami przeznaczonymi na warzywa, owoce czy inne produkty żywnościowe. W taki sposób nie tylko pozbywamy się niepotrzebnych kilogramów (!) plastiku, ale także oszczędzamy pieniądze, chronimy Planetę i zyskujemy świetny produkt do przechowywania. Trzeba zaznaczyć, że tkanina lniana pochłania nadmiar wilgoci i jest przewiewna, a do tego wykazuje właściwości bakteriobójcze, grzybobójcze, hipoalergiczne i nie pochłania zapachów! To sprawia, że jeden worek może okazać się produktem uniwersalnym do przechowywania różnego rodzaju produktów: od warzyw i ziół, przez kasze i makarony, aż po pieczywo.

W kwestii recyklingu i ochrony środowiska nadal najważniejsza jest edukacja. Trzeba nieustannie mówić o szkodliwym wpływie odpadów na przyrodę, o degradowaniu środowiska i nadmiernym eksploatowaniu złóż – nie tylko dzieciom, ale również dorosłym.

Tylko wiedza, świadomość i działanie będzie miało rzeczywisty wpływ na naszą Ziemię.