Maj obfituje w ciepłe dni i wiele kwitnących roślin. Wśród nich można znaleźć również dziko rosnące zioła. Możemy odnaleźć je nie tylko w przydomowych ogródkach, ale także w lasach, na łąkach i nieużytkach.
Wiele z tych ziół może być wykorzystywane w domowych apteczkach i kuchniach. Kiedy i jak je zbierać oraz suszyć, aby zatrzymały jak najwięcej swoich dobroczynnych właściwości?
Jakie zioła kwitną w maju?
Jeśli chodzi o majowe zioła, możemy wyróżnić szczególnie:
- pokrzywę,
- mniszka lekarskiego,
- rumianek,
- krwawnik,
- fiołka trójbarwnego (tzw. bratek),
- szałwię,
- czarny bez.
Jednak nie wszystkie nadają się do zbioru już teraz…
Które zioła można zbierać w maju?
Wyżej wymienione zioła rozpoczynają swoje kwitnienie w maju, ale nie każde warto jest w tym miesiącu zbierać. Niektóre z nich, jak na przykład krwawnik czy miętę, lepiej zbierać w czerwcu. Mają wtedy większą ilość cennych substancji, a właśnie o to chodzi nam podczas ich zbierania.
Najpopularniejsze zioła, które mogą być zbierane w maju oraz ich właściwości, to między innymi:
Pokrzywa
Choć często traktowana jest jako chwast, pokrzywa może być wykorzystywana na wiele sposobów w domowych zielnikach, ale nie tylko. Również przemysł korzysta z właściwości pokrzywy zwyczajnej. Produkowane są szampony, żele do mycia twarzy, oleje, soki, a nawet leki!
Pokrzywa ma właściwości oczyszczające: dzięki temu, że ma działanie moczopędne, przyspiesza wydalanie z organizmu substancji szkodliwych. Oprócz tego wspomaga cyrkulację krwi oraz mają działanie przeciwzapalne.
Młodej pokrzywy warto szukać w miejscach oddalonych od dróg i pól uprawnych, najlepiej w pobliżu lasów oraz miejsc, które nie są często uczęszczane (małe zanieczyszczenie).
Liście pokrzywy mogą być wykorzystywane na świeżo: do sporządzania naparów, pokrzywowego soku czy też do jako dodatek do potraw.
Suszone liście pokrzywy najczęściej wykorzystuje się do parzenia herbatek ziołowych.
Mniszek lekarski
Mniszek lekarski to roślina przez znaczną większość osób mylona z mleczem. Choć są bardzo podobne, mlecz nie wykazuje właściwości leczniczych. Wykorzystywany jest do produkcji różnego rodzaju serów, syropów czy też suplementów diety.
Mniszek wpływa między innymi na poprawę trawienia, zapobiega zatrzymywaniu się nadmiarowi wody w organizmie (właściwości moczopędne) oraz wpływa na poprawienie odporności.
Mniszka lekarskiego można spotkać praktycznie wszędzie: na łąkach, w zaroślach, trawnikach czy przy ulicach. Zbiór kwiatów powinien odbywać się jednak z dala od miejsc zanieczyszczonych, w suchy i słoneczny dzień.
Kwiaty mniszka można wykorzystywać do przygotowywania syropów, naparów suszów oraz tzw. ziołomiodów.
Rumianek pospolity
Rumianek jest dobrze rozpoznawalną rośliną dzięki żółtym koszyczkom oraz białym płatkom. Wykorzystuje się go do produkcji mydeł, kremów, syropów czy herbatek.
Rumianek pospolity posiada właściwości przeciwzapalne oraz przeciwalergiczne. Ziele sprawdza się również jako pomoc przy trudno gojących się ranach.
Również rumianek trzeba zbierać w miejscach niezanieczyszczonych. Kwiaty należy zbierać w dni suche, słoneczne, najlepiej w godzinach popołudniowych – maja wtedy największe stężenie olejków eterycznych.
Ususzone koszyczki rumianku pospolitego można wykorzystać do sporządzania naparów oraz herbatek, a świeże – do przygotowania syropu. Szczególnie sprawdzi się w okresie jesienno-zimowym w początkach infekcji.
Czarny bez
Jeśli chodzi o czarny bez, wiosną zbiera się jego kwiaty. Kwiaty stosuje się w przemyśle farmaceutycznym głównie do produkcji herbatek oraz syropów.
Kwiat bzu czarnego wykazuje właściwości wykrztuśne, rozrzedzające wydzielinę z nosa, wzmacniające odporność oraz moczopędne.
Krzewy czarnego bzu można spotkać w całym kraju, a to dlatego, że ma bardzo niewielkie wymagania i jest mrozoodporny. Kwiaty można zbierać od maja, w dniach słonecznych i ciepłych – najlepiej od razu po opadnięciu rosy. Powinny być one niezanieczyszczone, bez widocznych uszkodzeń oraz obecności mszycy, a co najważniejsze – w pełni rozwinięte.
Suszone kwiaty czarnego bzu mogą posłużyć jako produkt do naparów – zwłaszcza w okresie jesienno-zimowych infekcji. Z kolei ze świeżo zebranych kwiatów przygotowuje się syrop.
Szałwia lekarska
Szałwia jest rośliną zielną, która znajduje szerokie zastosowanie w przemyśle kosmetycznym oraz farmaceutycznym. Na swojej drodze spotykają ja najczęściej osoby borykające się z infekcjami gardła: zioło stosowane jest w produkcji syropów, herbatek czy też olejków eterycznych.
Szałwia lekarska ma właściwości antyseptyczne, bakteriobójcze i poprawiające trawienie. Wykazuje również działanie przeciwpotne.
Szałwii nie znajdziemy w naszych lasach czy na łąkach, ale wiele osób uprawia ją w swoich ogrodach czy nawet na parapetach. W takim przypadku warto zadbać o odpowiednio żyzną glebę i jak największe odizolowanie od zanieczyszczeń (kiedy ogród jest w pobliżu ulicy lub pól uprawnych).
Suszone liście szałwii mogą być wykorzystywane do sporządzania domowych naparów i herbatek, a także jako przyprawa o lekko korzennym zapachu i gorzkawym zapachu. Warto pamiętać o tym, że wysuszona przyprawa ma o wiele mocniejszy aromat niż ta świeża.
Jak suszyć zioła?
Zioła najlepiej jest suszyć w miejscach przewiewnych i zaciemnionych. W takich warunkach nie dojdzie do pleśnienia, a nasze zbiory nie utracą swojego koloru.
Rośliny o delikatnych listkach, zawierające stosunkowo niewielką ilość wody, można związać w małe bukiety i zawiesić w zacienionym miejscu do wysuszenia. Po wysuszeniu wykruszamy z nich liście i kwiaty.
Większe liście i całe rośliny (ziele) suszy się na płasko – na czystym arkuszu papieru, sicie lub płótnie (na przykład na lnianej ściereczce). Rozkładamy niewielką ilość ziół i suszymy w miejscu z dobrym przepływem powietrza, suchym i zacienionym. Co jakiś czas można je odwracać, aby proces zachodził równomiernie.
Liście mogą być suszone również w lnianych woreczkach. Woreczek gwarantuje przewiewność, pochłania nadmiar wilgoci i oddaje ją do otoczenia, a także zapewnia zaciemnienie.
Jeśli nie mamy możliwości suszenia ziół w sposób naturalny, możemy wykorzystać do tego piekarnik. W tym celu nagrzewamy go do ok. 30-50 stopni, wkładamy blachę z ziołami wyłożonymi na papierze i suszymy przy otwartych drzwiczkach.
Warto sprawdzić, jak długo poszczególne zioła powinny być suszone i w jakiej temperaturze (zazwyczaj trwa to około kilku godzin).
Suszone zioła – jak je przechowywać, aby nie straciły swoich właściwości?
Aby nasze zioła nie utraciły swojego zapachu, najlepiej jest przechowywać je w szczelnych pojemnikach. Świetnie nadają się do tego wszystkie szklane pojemniki, między innymi słoiczki, ponieważ szkło nie wchodzi w reakcję z ziołami i nie pochłania zapachów. Ale jest jedna wada szklanych opakowań… Zioła powinny być również chronione przed dostępem do światła. W tym przypadku możemy wykorzystać również lniany woreczek. Ochroni zbiory przed słońcem, a jeśli mamy kilka słoiczków z różnymi ziołami – będzie zapobiegał ich pomyleniu.
Nasze lniane woreczki mają wyhaftowane zarówno podobizny ziół, jak i ich nazwy. Dzięki temu zyskują charakter dekoracyjny, a Ty nie musisz chować ziołowych słoiczków na dnie kuchennej szafki!
STWÓRZ SWÓJ WŁASNY ZESTAW NA ZIOŁA TUTAJ!
Naszym zdaniem warto pochwalić się własnym, domowym zielnikiem i zachęcać innych do własnoręcznego zbierania tych wyjątkowych roślin.
